Kaszmir to nie tylko spór o granice na mapie. To konflikt, który od ponad siedemdziesięciu lat definiuje relacje między Indiami a Pakistanem, wpływa na politykę Chin, absorbuje uwagę mocarstw i pozostaje jednym z najniebezpieczniejszych punktów zapalnych świata. Jego wyjątkowość polega nie na skali terytorium, lecz na kumulacji różnych czynników: niedokończonej dekolonizacji, rywalizacji nacjonalizmów, sporów tożsamościowych oraz obecności broni jądrowej po obu stronach.
Źródła konfliktu sięgają 1947 r. i chaotycznego rozpadu Indii Brytyjskich. W logice podziału subkontynentu miały powstać dwa państwa: Indie – formalnie świeckie – oraz Pakistan, oparty na tożsamości muzułmańskiej. Problem polegał na tym, że Kaszmir nie mieścił się w tej dychotomii. Region był w większości muzułmański, lecz rządzony przez hinduistycznego maharadżę.
Podział Indii miał przynieść rozwiązanie problemów kolonialnych, a w rzeczywistości stworzył nową ich kategorię: konflikty nierozstrzygnięte. Kaszmir był jednym z najbardziej jaskrawych przykładów tej niedokończonej dekolonizacji. Region nie został włączony do żadnego projektu państwowego w sposób jednoznaczny i akceptowany społecznie. W tym sensie Kaszmir nie jest anomalią, lecz logicznym skutkiem kolonialnego dziedzictwa, w którym granice wyznaczano szybciej niż tożsamości polityczne mogły się ukształtować.