Nasze kolana to prawdopodobnie jeden z najważniejszych stawów, ale też jeden z tych, o które dbamy najmniej. Tymczasem warto włożyć w to trochę wysiłku, bowiem – jak wskazują badania – zaprocentuje to w późniejszym wieku.
Niejednokrotnie problemy z kolanami zauważalne są już po trzydziestce. Dokucza nam ból przy zmianie pogody, odczuwamy poranną sztywność po wstaniu z łóżka. To oznacza, że nasze kolana nie są już tak dobrze naoliwione, jak kiedyś. Jest to widoczne szczególnie wówczas, gdy pracujemy fizycznie lub uprawiamy sport. Problemy mogą brać się z przyrostu masy ciała, chorób autoimmunologicznych bądź po prostu z genetyki.
Po bólu pleców, bóle kolan są najczęstszą dolegliwością układu mięśniowo-szkieletowego u osób starszych, ograniczając ich mobilność i obniżając standard życia.
Kolano to jeden z najbardziej złożonych stawów, który ponadto dźwiga ciężar całego ciała. Zadbanie o jego dobrą kondycję może przynieść korzyści zarówno teraz, jak i w późniejszym życiu.
Kolana w dużej mierze wspierają się na czterech otaczających je grupach mięśni: mięśniach kulszowo-goleniowych, pośladkowych, czworogłowych uda i mięśniach łydek. Zapewniają one kolanom stabilność oraz amortyzację, co umożliwia im prawidłowe funkcjonowanie. Kiedy mięśnie te nie pracują razem, staw jest bardziej obciążony. To właśnie powoduje ból.
Badania wykazały, że wzmacnianie tych grup mięśni poprzez ćwiczenia może zapobiec degeneracji chrząstki w kolanie, która prowadzi do choroby zwyrodnieniowej stawów. Może to opóźnić lub zapobiec konieczności wymiany stawu kolanowego. Niektóre badania wskazują również, że utrzymanie siły tych mięśni może zmniejszyć obciążenie stawu i złagodzić ból u osób we wczesnym stadium choroby zwyrodnieniowej stawów.
Ćwiczenia mogą również poprawić zdrowie samych komórek chrząstki. Wewnętrzna strona kolan zawiera coś w rodzaju oleju silnikowego zwanego płynem stawowym. Ćwiczenia pomagają stymulować jego produkcję, co zmniejsza sztywność i stany zapalne, a także wspomaga smarowanie powierzchni chrząstki.
Niektóre ćwiczenia mogą także wzmacniać kości kolan, zmniejszając ryzyko osteoporozy lub przerzedzenia kości wokół stawu kolanowego w późniejszym wieku. Badania przeprowadzone wśród nastolatków wykazały, że ćwiczenia wzmacniające kolana, nawet w tak młodym wieku, mogą odegrać dużą rolę w zmniejszeniu ryzyka kontuzji.
Ćwiczenia kolan mogą jednak przynieść inne – zaskakujące i często pomijane – korzyści, takie jak poprawa propriocepcji – podświadomej wiedzy o położeniu części ciała w przestrzeni. Ten „szósty zmysł” może pomóc w poprawie mobilności i równowagi.
Aby utrzymać siłę ważnych grup mięśniowych, lekarze sugerują poświęcanie 15 minut dziennie, trzy do czterech razy w tygodniu, na różne ćwiczenia, które można wykonywać w domu bez użycia specjalistycznego sprzętu. Zalecają również, aby najpierw skonsultować się z fizjoterapeutą lub trenerem, dla upewnienia się, że wykonuje się je prawidłowo.
Do takich ćwiczeń należą, na przykład: wchodzenie na step (niski stołek, schodek itp.), przysiady, unoszenie wyprostowanych nóg leżąc na wznak, wspinanie się na palce stojąc, wstawanie i siadanie na krześle.
Warto zacząć od dwóch serii po 10 powtórzeń, czyli wykonać ćwiczenie 10 razy, odpocząć, a następnie powtórzyć je jeszcze 10 razy.
Jak zapewniają specjaliści, dbanie o stan naszych kolan to inwestycja w zdrowsze życie. A któż z nas tego nie chce?