Spekulacje
Kamienny wyrzut sumienia
Ludzie, utrudzeni żmudnym przebijaniem się przez twarde warstwy kamienia, zamierzali już zaprzestać wysiłków, kiedy nagle usłyszeli stukot głazu, osuwającego się gdzieś we wnętrzu olbrzymiej budowli. Zrozumieli, że są już blisko ukrytego przejścia. Zdwoili wysiłki i wkrótce przebili się do wąskiego, mrocznego tunelu, biegnącego w czarną czeluść. Był wiek IX naszej ery. Po raz pierwszy od setek lat ludzie ujrzeli wnętrze Wielkiej Piramidy w Gizie.
?Ludzie boją się czasu, a czas boi się piramid? ? napisał w średniowieczu Umara el-Jamani. Ale może nie tylko czas? Może egiptolodzy również się ich boją? Czym bowiem wytłumaczyć brak ciekawości wobec tych tajemniczych wytworów starożytnej cywilizacji? Czyżby wszystko już było jasne?
W czytelni
Nauka
Ostatnia zagadka Natury
Na pierwszy rzut oka wydaje się, że granica między fizyką a metafizyką jest wyraźna. A jednak świat nie chce być czarno-biały. Co począć, na przykład, ze zjawiskiem, które wciąż wielu ludzi uważa za złudzenie optyczne, a inni za czysty wymysł? Wbrew pozorom, mowa nie o UFO, a o? piorunie kulistym?
Wyzwania
Czad czterech kołek
Transport samochodowy wysuwa się na pierwsze miejsce jako główna przyczyna skażenia środowiska w miastach. Szacuje się, że jest on źródłem od 60 do 80 proc. zanieczyszczenia atmosfery w europejskich miastach. Spaliny samochodowe zawierają związki szkodliwe dla zdrowia.
Historia
Ograniczyć Niemcy
Niemcy zostały w 1918 r. pokonane, ale nie zniszczone. Dlatego przed zwycięskimi państwami ententy stanął problem, jakie podjąć kroki, by zapewnić sobie bezpieczeństwo na przyszłość. Szczególnie zagrożona czuła się Francja, która stoczyła z Niemcami dwie wojny w ciągu półwiecza.
Spekulacje
Futurologia bez przyszłości?
Przełom roku stanowi dobrą okazję do refleksji na temat przyszłości. Oczywiście, można skorzystać z usług wróżki, ale co ma począć człowiek, którego racjonalna natura buntuje się przeciwko tak niekonwencjonalnemu rozwiązaniu? Czy opierając się na naukowych przesłankach da się przewidzieć przyszłość?
Natura
Igraszki z klimatem
W 1540 r. niemiecki żaglowiec schronił się przed sztormem w jednym z fiordów Grenlandii. Załoga zeszła na ląd, odkrywając tam kamienne ruiny, resztki szopy na łodzie, a także szczątki ludzkie. Nieznany mężczyzna, ubrany w focze skóry, ale noszący na głowie ostatni krzyk europejskiej mody ? kapuzę ? nie żył najwyraźniej od niedawna.
Różne
Wieczne dzieci
Któż z nas, kupując prezenty na Dzień Dziecka, nie wspomni choćby przez chwilę, jak sam kiedyś był dzieckiem? Zresztą, czy było to tak dawno? Umysł ludzki ma tę dziwną właściwość, że niewielu dorosłych czuje się ?na swoje lata?. Może to nie przypadek? Pewne przesłanki pozwalają domniemywać, że jako gatunek Homo sapiens jesteśmy wiecznymi dziećmi.
Nie przegap
Sygnały
Doniesienia, ciekawostki, aktualności
Aborygeni jednak nie wybili megafauny?
Przez dziesięciolecia naukowcy postrzegali ślady nacięć na skamieniałych kościach dużych zwierząt Australii jako oznaki, że rdzenni mieszkańcy polowali na nie aż do ich wyginięcia. Niedawna analiza dwóch skamieniałości, których wiek szacuje się na około 50 tys. lat,...
Göbekli Tepe nie z tej ziemi?
Göbekli Tepe to neolityczne stanowisko archeologiczne w południowo-wschodniej Anatolii w Turcji. Było zasiedlone od około 9500 do 8000 r. p.n.e. i słynie z dużych, okrągłych konstrukcji z masywnymi kamiennymi filarami, z których większość zdobią płaskorzeźby przedstawiające nie tylko dzikie zwierzęta, ale i ludzi. Filary te, które – jak wykazano – służyły za podpory dachów, są uważane za jedne z najstarszych znanych megalitów na świecie.
Pierwszym badaczem Göbekli Tepe był Niemiec Klaus Schmidt, który prowadził prace do swojej przedwczesnej śmierci w roku 2014. Jego następcy odkryli, że stanowisko jest znacznie większe niż wskazywały wstępne szacunki i obecnie pozostaje w dużej mierze nieodkopane; jedynie duże, okrągłe konstrukcje z filarami zostały w pełni odsłonięte.
Opinia Schmidta, że odkrył pierwszą na świecie świątynię, wydaje się coraz mniej prawdopodobna, a położenie stanowiska w pobliżu innych bardzo wczesnych stanowisk (na przykład Çatalhöyük i Harran) wskazuje, że nie jest ono wyjątkowe, a raczej było częścią większego procesu historycznego. Architektura tego miejsca jest rzeczywiście oryginalna, ale nie bardziej niż na przykład charakterystyczne domy-ule w Harran, oddalonym zaledwie o około 60 km. Podobnie jak wiele odkryć archeologicznych, Göbekli Tepe jest mniej nowatorskie, niż się wydawało na pierwszy rzut oka.
Środowisko nie lubi komputerów
Komputery szybko się starzeją i wymagają wymiany na nowsze, bardziej wydajne modele. Niestety, używane komputery mogą stanowić zagrożenie dla środowiska. Komputer to nie tylko prostokątne pudło z migającą diodą. Składa się zasadniczo z płyty głównej z procesorem i...
Nicienie w kosmosie
Naukowcy coraz śmielej wykorzystują przestrzeń kosmiczną jako laboratorium do badań nad funkcjonowaniem organizmów żywych w ekstremalnych warunkach. Najnowszym przykładem takiego podejścia jest eksperyment z udziałem mikroskopijnych nicieni, które zostały wysłane na...
Ciszej nad tym krajem
Są miejsca, które znikają nie w huku armat, lecz w ciszy. Tybet należy do tej kategorii. Nie dlatego, że nie było tam przemocy, lecz dlatego, że świat nauczył się przechodzić nad nią do porządku dziennego. Wysoko położona kraina, od wieków spowita religijną symboliką...
Liściaste drapieżniki
Najbardziej niezwykłe rośliny na świecie to niewątpliwie rośliny drapieżne. W Polsce występuje 13 gatunków tych roślin, należących do czterech rodzajów; są to: rosiczka, pływacz, tłustosz i aldrowanda. Pływacz i aldrowanda występują w wodach nizinnych i na bagnach....
Kontakt
