Spekulacje
Kamienny wyrzut sumienia
Ludzie, utrudzeni żmudnym przebijaniem się przez twarde warstwy kamienia, zamierzali już zaprzestać wysiłków, kiedy nagle usłyszeli stukot głazu, osuwającego się gdzieś we wnętrzu olbrzymiej budowli. Zrozumieli, że są już blisko ukrytego przejścia. Zdwoili wysiłki i wkrótce przebili się do wąskiego, mrocznego tunelu, biegnącego w czarną czeluść. Był wiek IX naszej ery. Po raz pierwszy od setek lat ludzie ujrzeli wnętrze Wielkiej Piramidy w Gizie.
?Ludzie boją się czasu, a czas boi się piramid? ? napisał w średniowieczu Umara el-Jamani. Ale może nie tylko czas? Może egiptolodzy również się ich boją? Czym bowiem wytłumaczyć brak ciekawości wobec tych tajemniczych wytworów starożytnej cywilizacji? Czyżby wszystko już było jasne?
W czytelni
Nauka
Ostatnia zagadka Natury
Na pierwszy rzut oka wydaje się, że granica między fizyką a metafizyką jest wyraźna. A jednak świat nie chce być czarno-biały. Co począć, na przykład, ze zjawiskiem, które wciąż wielu ludzi uważa za złudzenie optyczne, a inni za czysty wymysł? Wbrew pozorom, mowa nie o UFO, a o? piorunie kulistym?
Wyzwania
Czad czterech kołek
Transport samochodowy wysuwa się na pierwsze miejsce jako główna przyczyna skażenia środowiska w miastach. Szacuje się, że jest on źródłem od 60 do 80 proc. zanieczyszczenia atmosfery w europejskich miastach. Spaliny samochodowe zawierają związki szkodliwe dla zdrowia.
Historia
Ograniczyć Niemcy
Niemcy zostały w 1918 r. pokonane, ale nie zniszczone. Dlatego przed zwycięskimi państwami ententy stanął problem, jakie podjąć kroki, by zapewnić sobie bezpieczeństwo na przyszłość. Szczególnie zagrożona czuła się Francja, która stoczyła z Niemcami dwie wojny w ciągu półwiecza.
Spekulacje
Futurologia bez przyszłości?
Przełom roku stanowi dobrą okazję do refleksji na temat przyszłości. Oczywiście, można skorzystać z usług wróżki, ale co ma począć człowiek, którego racjonalna natura buntuje się przeciwko tak niekonwencjonalnemu rozwiązaniu? Czy opierając się na naukowych przesłankach da się przewidzieć przyszłość?
Natura
Igraszki z klimatem
W 1540 r. niemiecki żaglowiec schronił się przed sztormem w jednym z fiordów Grenlandii. Załoga zeszła na ląd, odkrywając tam kamienne ruiny, resztki szopy na łodzie, a także szczątki ludzkie. Nieznany mężczyzna, ubrany w focze skóry, ale noszący na głowie ostatni krzyk europejskiej mody ? kapuzę ? nie żył najwyraźniej od niedawna.
Różne
Wieczne dzieci
Któż z nas, kupując prezenty na Dzień Dziecka, nie wspomni choćby przez chwilę, jak sam kiedyś był dzieckiem? Zresztą, czy było to tak dawno? Umysł ludzki ma tę dziwną właściwość, że niewielu dorosłych czuje się ?na swoje lata?. Może to nie przypadek? Pewne przesłanki pozwalają domniemywać, że jako gatunek Homo sapiens jesteśmy wiecznymi dziećmi.
Nie przegap
Sygnały
Doniesienia, ciekawostki, aktualności
Skąd się wzięły koty domowe
Pochodzenie kotów domowych jest niejasne. Jednak badania kopalnego DNA pomagają wypełnić luki, a odkrycia podważają tradycyjną historię. Archeolodzy sądzili dotąd, że udomowienie kotów nastąpiło około 9500 lat temu na Bliskim Wschodzie, kiedy ludzie zaczęli uprawiać...
Co rdzewieje na Marsie
Ze względu na swój charakterystyczny rdzawy odcień Mars od dawna nazywany jest Czerwoną Planetą. Teraz naukowcy być może odkryli potencjalne źródło tego koloru, obalając przy okazji popularną teorię.
Mars jest jedną z najlepiej zbadanych planet w naszym Układzie Słonecznym. Dzięki jego bliskości dotarły tam w ciągu ostatnich kilku dekad liczne sondy kosmiczne. Orbitery i lądowniki dostarczyły naukowcom danych dowodzących, że czerwony kolor Marsa pochodzi z utlenionych cząstek żelaza występujących w pyle pokrywającym planetę.
Żelazo w skałach na Marsie reagowało w przeszłości z wodą lub tlenem z powietrza, tworząc tlenek żelaza – w podobnym procesie, w jakim na Ziemi powstaje rdza. Przez miliardy lat tlenek żelaza zmieniał się w pył i osiadał na powierzchni planety, roznoszony przez marsjańskie wiatry, które również obecnie wywołują potężne burze pyłowe.
Wcześniejsze analizy tlenku żelaza na Marsie, oparte jedynie na obserwacjach z sond kosmicznych, nie wykazały żadnych śladów wody, co skłoniło naukowców do przypuszczenia, że tlenek żelaza musi być hematytem. Uważano, że ten suchy minerał, główny składnik rudy żelaza, powstał w wyniku reakcji z atmosferą Marsa w procesie trwającym całe epoki geologiczne. Jeśli tak istotnie było, hematyt powstałby stosunkowo późno w historii Marsa, już po tym, gdy na jego powierzchni znajdowały się jeziora i rzeki.
Tybet i Xinjiang – problem peryferyjny?
Na ogół pojęcie „problemu peryferyjnego” odnosi się do obszarów o ograniczonym znaczeniu dla stabilności centrum władzy, których ewentualna destabilizacja nie zagraża integralności państwa ani jego podstawowym interesom strategicznym. Z tej perspektywy pytanie, czy...
Łazik „Curiosity” odkrył na Marsie „cegiełki życia”
Łazik „Curiosity” dokonał jednego z najważniejszych odkryć w historii eksploracji Marsa. Na dnie starożytnego jeziora zidentyfikował najbardziej zróżnicowany zestaw cząsteczek organicznych, jaki kiedykolwiek tam znaleziono – w tym siedem związków, o których istnieniu...
Znaleziono źródło Czarnej Śmierci?
Nagrobki w dzisiejszym Kirgistanie dostarczyły nowych przesłanek o pochodzeniu najbardziej niszczycielskiej epidemii dżumy w historii, która według szacunków w ciągu siedmiu lat zabiła połowę średniowiecznej populacji Europy. O źródłach tej pandemii historycy...
Aborygeni jednak nie wybili megafauny?
Przez dziesięciolecia naukowcy postrzegali ślady nacięć na skamieniałych kościach dużych zwierząt Australii jako oznaki, że rdzenni mieszkańcy polowali na nie aż do ich wyginięcia. Niedawna analiza dwóch skamieniałości, których wiek szacuje się na około 50 tys. lat,...
Kontakt
